Vitamin D không chỉ đến từ ánh nắng
Vitamin D thường được nhắc đến cùng với việc tắm nắng, nhưng đó không phải là con đường duy nhất để cơ thể có đủ chất này. Nhiều người sống ở thành phố, làm việc văn phòng hoặc ít ra ngoài trời vẫn quan tâm đến câu hỏi liệu có nhất thiết phải phơi nắng mới “có tác dụng” hay không. Thực tế, vitamin D có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, và ánh nắng chỉ là một phần của bức tranh. Cách hiểu đúng giúp người đọc lựa chọn phù hợp với lịch sinh hoạt, làn da và thói quen ăn uống của mình.
Cơ thể tạo vitamin D như thế nào
Khi da tiếp xúc với tia UVB từ ánh nắng, cơ thể có thể tổng hợp vitamin D ở mức nhất định. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời điểm trong ngày, cường độ nắng, diện tích da tiếp xúc, kem chống nắng, trang phục và màu da. Vì thế, hai người cùng đứng dưới nắng không nhất thiết nhận được kết quả giống nhau. Người làm việc trong văn phòng, người đi làm bằng xe máy che kín, hay người sống ở khu vực ít nắng thường có mức phơi nắng rất khác nhau trong thực tế.
Khi nào thực phẩm trở thành nguồn đáng chú ý
Bên cạnh ánh nắng, thực phẩm cũng là nguồn cung cấp vitamin D cần được quan tâm. Một số lựa chọn quen thuộc như cá béo, lòng đỏ trứng, gan, sữa hoặc thực phẩm tăng cường vi chất có thể góp phần vào khẩu phần hằng ngày. Với những người ăn uống thất thường, ăn chay nghiêm ngặt hoặc ít dùng thực phẩm động vật, việc lên thực đơn càng cần chú ý hơn. Trong nhiều trường hợp, câu hỏi không phải là “có ra nắng hay không”, mà là tổng thể lối sống có đang tạo đủ nguồn vitamin D hay chưa.
Vai trò của thực phẩm bổ sung
Khi khẩu phần và ánh nắng đều không thuận lợi, một số người tìm đến thực phẩm bổ sung vitamin D. Đây là lựa chọn thường thấy ở người lớn tuổi, người làm việc ca đêm, người ít ra ngoài, hoặc người có chế độ ăn khó đáp ứng đủ nhu cầu từ thực phẩm. Dù vậy, việc dùng loại nào, liều bao nhiêu và dùng trong bao lâu nên dựa trên nhu cầu cá nhân hoặc tư vấn chuyên môn. Không nên chỉ vì nghe nói vitamin D “phải nhờ nắng” mà tự ý tăng liều hoặc xem nhẹ việc cân bằng từ nhiều nguồn.
Ai thường cần quan tâm hơn
Những nhóm như nhân viên văn phòng, người sống ở nơi ít nắng, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có thói quen che chắn kỹ thường có xu hướng chú ý nhiều hơn đến vitamin D. Mỗi nhóm có lịch sinh hoạt, chế độ ăn và mức tiếp xúc ánh nắng khác nhau, nên không thể áp dụng một công thức chung cho tất cả. Một người tập thể dục buổi sáng ngoài trời có thể khác xa người ngồi phòng kín cả ngày, dù cả hai đều ở cùng một thành phố. Vì vậy, việc quan sát thói quen thực tế quan trọng hơn là chỉ nhìn vào một yếu tố đơn lẻ.
Cách nhìn thực tế hơn về câu hỏi này
Câu trả lời ngắn gọn là không, vitamin D không nhất thiết phải chỉ dựa vào ánh nắng mới “có tác dụng”. Ánh nắng là một nguồn quan trọng, nhưng thực phẩm, thực phẩm tăng cường và thực phẩm bổ sung cũng là những mảnh ghép đáng kể trong bức tranh tổng thể. Với người bận rộn hoặc ít nắng, cách tiếp cận hợp lý thường là xem lại cả chế độ ăn, thời gian ở ngoài trời và nhu cầu cá nhân thay vì chỉ tập trung vào một phương án duy nhất. Nếu cần điều chỉnh lâu dài, việc hỏi ý kiến chuyên môn vẫn là lựa chọn thận trọng hơn.